Byzantijnse viering in Maria Magdalenakerk

30 september 2017, door Webmaster PHG

Met Tilburgs Byzantijns Koor en iconenwijding.

In de Maria Magdalenakerk in Rijen vindt op zondag 8 oktober een Byzantijnse viering plaats. Te gast is het Tilburgs Byzantijns koor. Aan het einde van de viering worden meer dan 60 iconen gewijd die zijn geschilderd door ongeveer 20 iconenschilders. De organisatie van de viering is in handen van werkgroep ‘Voedsel voor de Ziel’ die als jaarthema ‘Van Conflict naar Verbinding’ heeft gekozen.
Meester icoonschilder Paula van Baal en icoonschilder Lisette Beenhakker vertellen in een gesprek met Weekblad Gilze en Rijen iets over de betekenis van iconen. Ton Vernooij, lid van de werkgroep en zanger in het Tilburgs Byzantijns koor, legt uit wat een Byzantijnse viering is.

Door Brigitte Laurijsen

Op de vraag wat een Byzantijnse viering is, antwoordt Ton Vernooij: ,,Een Eucharistieviering op zijn Byzantijns’’. Hij vertelt dat de oorsprong ervan in het Byzantijnse rijk ligt, het Byzantium. Istanbul heette toen nog Konstantinopel. Kenmerkend aan een Byzantijnse viering is het feit dat er vooral heel veel gezongen wordt, in het Oekraïens en in het Russisch. Deze religieuze gezangen worden a capella, dus zonder begeleiding van instrumenten, gezongen. Waarom? ,,Omdat alleen de menselijke stem in staat is om tegelijk woorden, muziek en emotie voor te brengen.’’

Tilburgs Byzantijns koor

Tijdens de Byzantijnse viering op 8 oktober worden de gezangen verzorgd door het Tilburgs Byzantijns Koor. De geschiedenis van dit koor gaat ver terug. Het koor is opgericht in 1944 en is daarmee het oudste in zijn genre. Ton Vernooij zingt sinds 2008 met veel plezier als bariton in het koor. Hij is een van de ongeveer 40 koorleden. Het koor bestaat uit mannen en vrouwen. De dirigent is Piet Happel. Ton omschrijft het Tilburgs Byzantijns Koor als een hecht gezelschap.

Voorgangers

De Byzantijnse viering begint om 10. 00 uur en duurt ongeveer anderhalf uur. De voorganger is pastoor Ton Sip en de diaken is Wim Tobë. Aan het begin van de viering klinkt een vredeslitanie en als slotlied wordt een vredeswens gezongen. Vrede is dus een belangrijk aspect van de viering en dat sluit mooi aan bij het thema ‘Van Conflict naar Verbinding’. Om welke conflicten gaat het dan? ,,Heel veel conflicten’’, is het snelle antwoord van Ton Vernooij. Hij doelt daarmee op de vele ‘brandhaarden’ in de wereld.

Icoonwijding

Aan het einde van de Byzantijnse viering worden meer dan 60 iconen gewijd. Wat zijn dat eigenlijk, iconen? Wie de betekenis niet kent, zou kunnen denken dat het schilderijen zijn. Het zijn echter geen gewone schilderijen. ,,Het zijn schilderingen van heiligen en voorstellingen van Bijbelse gebeurtenissen’’, vertelt Lisette Beenhakker. Ton legt uit: ,,Iconen worden ook wel vensters op de eeuwigheid genoemd, omdat zij als het ware een stukje van de Hemel, een stuk van Gods Koninkrijk laten zien’’.
Wat is eigenlijk de betekenis van zo’n icoonwijding? Meester icoonschilder Paula van Baal antwoordt meteen: ,,Het is pas een icoon als hij gewijd is’’. Lisette omschrijft het als volgt: ,,Dan is het af. Het geeft voldoening’’.

Kennismaken

Na de viering kunnen bezoekers onder het genot van een kopje koffie en een broodje persoonlijk kennismaken met icoonschilders en koorleden. De kunstenaars en zangers beantwoorden graag vragen over het schilderen van iconen en over het zingen in een Byzantijns koor.
In de viering worden iconen van meer dan 20 icoonschilders gewijd. Andere icoonschilders die ook iconen willen laten wijden en zich nog niet hebben gemeld, kunnen contact opnemen met Trudy Frickel (trudyfrickel@gmail.com).