Jan Voeten, 25 jaar priester

Jubileumpreek 22 mei 2011.

Een week geleden las ik een interview met een vrouwelijke bisschop uit de Anglikaanse kerk in Amerika. Het bijzondere van deze vrouw van 57 is, dat zij niet alleen bisschop is, maar ook piloot. Ze heeft een vliegbrevet! En dat kwam haar goed van pas toen zij bisschop was in Nevada. De afstanden tussen de parochies daar zijn enorm. En zij vloog zelf naar de verschillende kerken toe.

Naast die praktische kant van het vliegen, spreekt zij in het interview ook over de spirituele ervaring van het vliegen. En dan gaat het over het erkennen en ervaren van het verschil tussen Schepper en schepsel. Vanuit een vliegtuig zie je alles in een ander perspectief. Als je boven de woestijn vliegt, zie je waar water is; ook waar water is onder de oppervlakte. Dat zie je niet wanneer je op de grond staat, zegt deze vliegende bisschop.

Ik ben geen vrouw, ik ben geen bisschop en ik verplaats me meestal op de fiets, maar toch werd ik bijzonder geraakt door haar woorden. Zien waar water is. Dat lijkt mij een mooi levensmotto voor elke pastor. En water is altijd verbonden met leven.

Toen ik in 1970 begon aan mijn theologiestudie in Nijmegen, was mijn belangrijkste drijfveer deze vraag: Is het waar dat vanuit de beleving van het geloof je leven rijker wordt? Komt er meer diepgang en balans in je leven wanneer je gelooft? En wanneer het leven lijden wordt – zoals zo vaak gebeurt – wordt het leven dan draaglijker door het geloof?

Een definitief antwoord heb ik nog steeds niet gevonden. Maar de vraag blijft me wel boeien.

Een half jaar na mijn priesterwijding werd ik uitgenodigd door een middelbare school in Terneuzen om iets te komen vertellen over mijn beroep. Het was in het kader van een project, waarbij allerlei beroepsgroepen waren uitgenodigd. Ik herinner mij dat ik een aantal voorwerpen in een rugzakje had gestopt als visuele ondersteuning van mijn praatje. Twee van die voorwerpen kwamen afgelopen woensdag weer in mijn herinnering: een spons en een lineaal.

Een spons, want als pastor probeer je in je op te nemen wat mensen aan je kwijt willen. Soms kun je de spons ook benutten om tranen weg te wissen. En het komt ook voor dat je de spons mag gebruiken om een belast verleden uit te wissen en dat je tegen iemand kunt zeggen: jij mag met een schone lei opnieuw beginnen.De spons. Die kan volgens mij nog wel 25 jaar mee.

En de lineaal… daar grijp ik niet zo vaak naar, maar ik zou toch niet helemaal zonder kunnen. Want er zijn momenten dat je moet zeggen: als ik naast jouw verhaal, of naast deze situatie, deze lineaal leg, dan zie ik dat het te kort is, of te lang. En een enkele keer stel je vast dat het precies klopt. En dan ben je blij.

Wanneer de waarheid die wij verkondigen exact samenvalt met wat wij toch al wisten en dachten en vonden…. Als de waarheid die wij koesteren nergens prikt, of schuurt of onrustig maakt…. Zou het dan wel de hele waarheid zijn?

In het evangelie spreekt Jezus over zichzelf als de weg, de waarheid en het leven. Ik geloof dat er een samenhang bestaat tussen deze drie begrippen: weg – waarheid en leven. Ik vermoed dat de waarheid alleen onderweg – gaandeweg-  gevonden kan worden. En waarheid die het leven afknelt, waarheid die levensgeluk bedreigt, roept telkens opnieuw mijn wantrouwen op.

In september vorig jaar heb ik Monica Imanga ontmoet. Zij was voor een kort bezoek in Nederland. Deze stevige zwarte vrouw heeft meteen mijn hart gestolen. En niet alleen vanwege haar uiterlijk en haar aanstekelijke lach, maar vooral door wat zij doet: iedere morgen vroeg opstaan, eerst bidden en dan de keuken in om soep en maispap klaar te maken voor een groot aantal kinderen. Monica heeft goed door hoe het zit met de weg, de waarheid en het leven! Wat een contrast met de tobberigheid en het gemier waar onze kerk zo aan kan lijden.

Ik ben altijd blij als Tomas langskomt in het evangelie. Dankzij Tomas voel ik mij minder eenzaam met mijn vragen, mijn onzekerheid en mijn ongeloof.

Maar met alleen vragen, onzekerheid en ongeloof valt niet te leven. Daarom ben ik dankbaar dat ik samen met andere zoekers regelmatig ervaar dat er een lied in mij opwelt; een lied dat onze monden vult, een lied dat Gods gelaat onthult.                                                        

Jan Voeten,  Rijen, 22 mei 2011.

Downloaden: klik hier