In gesprek met … priester Jan Voeten

Priester Jan Voeten is sinds 1 mei in dienst van de parochie Dongen en Klein Dongen-Vaart en de parochie Heilige Geest. Zijn presentatieviering vindt plaats op zondag 27 mei, eerste Pinksterdag, in de Laurentiuskerk in Dongen. In een gesprek met de redactie van de parochiepagina vertelt hij iets over zijn werkzaamheden tot nu toe, over zijn motivatie om te kiezen voor een andere werkkring èn over zichzelf.

Het interview met Jan Voeten vindt plaats in zijn nieuwe werkkamer in het parochiecentrum in Rijen. Op de dag van het gesprek is hij twee dagen werkzaam in Dongen en Rijen. Aangezien hij op 30 april nog in dienst was van de Bethlehemparochie in de Haagse Beemden in Breda, heeft hij geen tijd gehad om afstand te nemen van zijn vorige functie. Hij is tot en met de laatste dag druk bezig geweest. Op de vraag of hij niet liever een rustperiode had gewild, antwoordt Jan: ,,Ik voel me net een vliegtuig dat te snel op de landingsbaan terecht komt, maar gelukkig is er hier een vliegveld met een extra lange landingsbaan. Op dit moment hang ik tussen Breda en hier. De afscheidsviering in Breda is nog niet geweest, maar ik ben al wel hier aan het werk. De preek voor mijn afscheid moet ik nog schrijven’’.

Gevraagd naar zijn motivatie om juist voor Dongen en Rijen te kiezen – er zijn immers meer parochies die een priester met open armen zouden ontvangen – vertelt Jan: ,,Tijdens mijn functioneringsgesprek in 2005 werd gevraagd naar mijn toekomstplannen. Ik vertelde dat ik in 1999 bij mijn aanstelling in de Bethlehemparochie reeds had aangegeven dat ik niet de intentie had om te blijven tot ik 65 zou zijn. Er komt immers een moment dat je jezelf gaat herhalen. Een parochie moet de kans krijgen om te kiezen voor een nieuw type pastor. Ik had zelf geen specifieke parochie in gedachten, maar vertelde tijdens het functioneringsgesprek wel dat ik op een blanco plek wilde beginnen, een parochie waar ik niets van wist. Het bisdom heeft me gevraagd me te oriënteren op Dongen, Rijen, Hulten en Molenschot. Ik heb de tekst van de profielschets doorgenomen en me uitgebreid verdiept in beide parochies door me in te lezen en gesprekken te voeren met enkele mensen. Ik kon geen reden bedenken om het niet te doen’’.

Jan heeft zijn Bredase collega Frans Verkleij pas na het gesprek met de sollicitatiecommissie op de hoogte gebracht van zijn vertrekplannen. Tijdens de gezamenlijke lunch opende Jan het gesprek met: ,,Frans, ik heb een nieuwtje voor je!’’ Frans, die door het vertrek van Jan als enige pastor zou overblijven, reageerde: ,,Jan, dat is een ramp!’’

De reacties van de parochianen van de Bethlehemparochie waren verschillend: ,,Een aantal mensen is huilend de kerk uit gelopen. Sommige mensen hebben al zoveel verlies meegemaakt en dan kan dit er net niet meer bij. Maar anderen, met name ouderen, reageren nuchter. Ze zeggen ‘Jammer dat je weg gaat, maar als je het zelf graag wilt, dan hopen we dat je er gelukkig zult zijn’.’’     

In zijn nieuwe werkomgeving is Jan binnen het pastoresteam als priester eindverantwoordelijk voor het pastoraat. Hij oefent deze functie uit met het hele team van pastores. Daarnaast is hij in beide parochies als priester uiteraard voorganger in eucharistievieringen, bedient hij op verzoek het sacrament van de zieken en is hij namens de kerk getuige bij een kerkelijk huwelijk.

Als eindverantwoordelijk priester is Jan formeel ook voorzitter van de beide parochiebesturen, maar deze taak zal hij delegeren naar de vice-voorzitters. Naast deze specifieke taken die voortkomen uit zijn priesterwijding zal Jan samen met pastor Gerard Oostveen gestalte geven aan de ontwikkeling van het werkveld liturgie in beide parochies. Gezien al deze taken zal Jan een aantal pastorale werkzaamheden die in principe niet tot de kerntaken van de priester worden gerekend aan de overige teamleden overlaten, zoals bereikbaarheid, uitvaarten en andersoortige vieringen.Voor eind mei zijn twee dagen uitgetrokken om te kijken hoe Jan samen met de overige pastores als team kan functioneren.

Tijdens het interview komt Jans motivatie om priester te worden ter sprake. Hij vertelt: ,,Het is geleidelijk gegaan. Het is in ieder geval niet iets dat van huis uit is opgedrongen. Vroeger was het heel normaal dat in een familie een pastor of non voor kwam en ook in onze familie was dat zo. Mijn vader had een broer die zelfs in Molenschot pastor is geweest en een zus die non was. Mijn moeder had twee tantes die non waren. Toen ik vertelde wat ik wilde gaan doen, vond mijn moeder het wel mooi, maar mijn vader zei weleens: ‘Waarom word je geen dokter? Dat verdient veel beter’. Ik vond veel zaken interessant. Psychologie, geschiedenis, filosofie en sociologie. Uiteindelijk heb ik toch voor theologie gekozen. Ik was geïnteresseerd in de verhouding met andere godsdiensten en koos als afstudeerrichting Missiologie. Ik heb gewerkt als pastoraal werker in de regio Lage Zwaluwe/Dinteloord en ben districtscatecheet geweest in Zeeuws-Vlaanderen. Begin jaren tachtig ben ik gevraagd secretaris van het kerkbestuur te worden en toen ben ik het belang van vitale geloofsgemeenschappen in gaan zien. Het verlangen om priester te worden was aanwezig, maar er waren ook aarzelingen. Ik heb gedurende drie jaar gesprekken gevoerd met bisschop Ernst en uiteindelijk is het er toch van gekomen. Aan de priesteropleiding Bovendonk in Hoeven volgde ik lessen liturgie en kerkelijk recht. Exact 21 jaar geleden, Pinksteren 1986, ben ik tot priester gewijd’’.

Die priesterwijding bracht met zich mee dat Jan celibatair moest zijn. ,,Wanneer ik op dat moment een relatie had gehad, was ik geen priester geworden. Ik stelde mezelf de vraag ‘Ben ik ongelukkig omdat ik alleen ben?’ Het antwoord op die vraag was ‘nee’, maar ik vind het celibaat een rare uitvinding!”.

Jan Voeten woont op dit moment nog in Breda en pendelt op en neer. Aangezien hij een hekel heeft aan auto rijden en de afstand op de fiets te ver is, denkt hij erover om naar Rijen te verhuizen. ,,Als ik een geschikte woning kan vinden tenminste, met een tuin erbij!’’, aldus de boerenzoon die regelmatig in de grond wil blijven wroeten.

Door Brigitte Laurijsen